ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีได้รับเงินจากการขายที่ดินตามหนังสือแจ้งการครอบครอง (ส.ค.1)


 ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีได้รับเงินจากการขายที่ดินตามหนังสือแจ้งการครอบครอง (ส.ค.1)


เลขที่หนังสือ: 0702/5600
วันที่: 15 มิถุนายน 2558
เรื่อง: ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา กรณีได้รับเงินจากการขายที่ดินตามหนังสือแจ้งการครอบครอง (ส.ค.1)
ข้อกฎหมาย: มาตรา 9 ทวิ มาตรา 49 ทวิ และมาตรา 57 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร
ข้อหารือ          ๑.ทายาททั้ง 7 คนได้ขายที่ดิน ส.ค.๑ อันเป็นทรัพย์มรดกที่ยังมิได้แบ่งแยกกรรมสิทธิ์ว่า ผู้ใดมีกรรมสิทธิ์ในส่วนใดให้แก่บริษัท A จำกัด เข้าลักษณะเป็นการขายอสังหาริมทรัพย์ของกองมรดก ซึ่งจะต้องเสียภาษีในนามของกองมรดกที่ยังมิได้แบ่ง ตามมาตรา ๕๗ ทวิ วรรคสอง แห่งประมวลรัษฎากร และเป็นเงินได้ตามมาตรา ๔๐ (๘) แห่งประมวลรัษฎากร กองมรดกเป็นผู้มีเงินได้ต้องนำเงินได้ที่ได้รับ ไปยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. ๙๐) ตามมาตรา ๕๖ แห่งประมวลรัษฎากร บริษัทฯผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินดังกล่าว มีหน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ตามเกณฑ์ในมาตรา ๔๘ (๔) (ก) แห่งประมวลรัษฎากร เนื่องจากการขายที่ดิน ส.ค.๑ มิได้มีการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม จึงต้องคำนวณราคาขายอสังหาริมทรัพย์ตามราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดของอสังหาริมทรัพย์นั้น และมีสิทธิเลือกเสียภาษีได้ ตามมาตรา ๔๘ (๔) แห่งประมวลรัษฎากร ทายาทโดยธรรมของนายจ้างฯ ไม่มีหน้าที่นำเงินได้พึงประเมินดังกล่าวไปยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในนามตนเองแต่อย่างใด สำหรับภาษีธุรกิจเฉพาะ และอากรแสตมป์ เนื่องจากการขายที่ดิน ส.ค.๑ ไม่เข้าลักษณะเป็นการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม จึงไม่อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะและอากรแสตมป์ 
          ๒.ทายาททั้ง 7 คน ไม่เห็นด้วยกับการตอบข้อหารือดังกล่าว โดยชี้แจงว่า ทายาททั้ง ๗ คน ซึ่งเป็นผู้รับมรดกที่ดิน ส.ค.๑ ของนายจ้างฯ ได้มีการทำบันทึกตกลงแบ่งสัดส่วนในที่ดินอย่างชัดเจนในการครอบครองที่ดิน ส.ค.๑ โดยเมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน ๒๕๔๔ ทายาททั้ง ๗ คนของ ได้ทำบันทึกข้อตกลงแบ่งปันทรัพย์มรดกของนายจ้างฯ ในที่ดิน ส.ค.๑ ดังกล่าว ต่อหน้า กำนัน และได้ยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานที่ดินเพื่อดำเนินการสอบเขตรังวัดเพื่อออกโฉนดที่ดิน ดังนั้น เมื่อการขายที่ดิน ส.ค.๑ ที่ทายาททั้ง 7 คน เป็นเจ้าของรวม จึงมีสิทธิแยกเงินได้ตามส่วนของแต่ละคนที่มีส่วนอยู่ในอสังหาริมทรัพย์ไปแยกยื่นเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามข้อ ๔ (๑) ของคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป. ๑๐๐/๒๕๔๓ เรื่อง การเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและอากรแสตมป์ กรณีการขาย การโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในอสังหาริมทรัพย์ ลงวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓ โดยใช้ราคาประเมินทุนทรัพย์ของเจ้าพนักงานตามมาตรา ๔๙ ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร มาใช้ในการคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ดังกล่าว กรณีการขายที่ดิน ส.ค.๑ ดังกล่าว จะต้องใช้หน่วยภาษีใดในการยื่นแบบแสดงรายการ และใช้ฐานภาษีใดในการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
แนววินิจฉัย          ๑.ประเด็นปัญหากรณีการใช้หน่วยภาษีใดในการยื่นแบบแสดงรายการ มีหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังนี้ 
               ๑.๑มาตรา ๑ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน วางหลักไว้ว่า "สิทธิในที่ดิน หมายความว่า กรรมสิทธิ์ และให้หมายความรวมถึงสิทธิครอบครองด้วย" 
               ๑.๒มาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน บัญญัติว่า "ผู้ใดประสงค์จะจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ให้คู่กรณีนำหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินมาขอจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๗๑" 
               ๑.๓ตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๕๑๘/๒๕๐๓ และที่ ๑๐๗๖/๒๕๑๐ ประกอบกับมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ บัญญัติว่า "ให้ผู้ที่ได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ โดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน แจ้งการครอบครองที่ดินต่อนายอำเภอท้องที่ภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา" 
                    จากหลักกฎหมายประกอบกับคำพิพากษาข้างต้น พิจารณาได้ว่า ที่ดิน ส.ค.๑ เป็นเพียงแบบแจ้งการครอบครองที่ดินที่ผู้ครอบครองได้ทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ โดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน และได้แจ้งการครอบครองต่อนายอำเภอท้องที่ตามนัยมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าว ที่ดิน ส.ค.๑ จึงไม่ใช่หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดิน เป็นเพียงหนังสือที่พนักงานเจ้าหน้าที่ลงรับไว้เป็นหลักฐานว่า ได้รับแจ้งการครอบครองเท่านั้น การซื้อขายที่ดินที่มีเอกสารสิทธิ ส.ค.๑ ทำได้โดยการส่งมอบการครอบครองที่ดิน มิได้มีการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ณ สำนักงานที่ดินการครอบครองที่ดิน ส.ค.๑ โดยการรับมรดกจึงมิได้ก่อให้เกิดสิทธิขึ้นใหม่แก่ผู้รับมรดกแต่อย่างใด ประกอบกับหนังสือคำให้การต่อเจ้าพนักงานประเมินของ สำนักงานสรรพากรพื้นที่ เมื่อวันที่ ๒๒ สิงหาคม ๒๕๕๑ นาย ก. ในฐานะผู้รับมอบอำนาจจากทายาทฯ และในฐานะทายาทของนายจ้างฯ ได้ให้ถ้อยคำว่า หลังจากเจ้ามรดกถึงแก่กรรม ทายาททั้ง ๗ คนได้ร่วมกันเข้าครอบครองที่ดิน ส.ค.๑ แปลงดังกล่าวมาโดยตลอด ดังนั้น การเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย จากการขายที่ดิน ส.ค.๑ ทายาททั้ง 7 คน ต้องเสียในนามของกองมรดกที่ยังมิได้แบ่ง ตามมาตรา ๕๗ ทวิ วรรคสอง แห่งประมวลรัษฎากร 
         ๒. ประเด็นปัญหากรณีใช้ฐานภาษีใดในการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา มีหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังนี้ 
               ๒.๑ตามมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินฯ บัญญัติว่า "ที่ดินที่ได้รับคำรับรองจากนายอำเภอว่าได้ทำประโยชน์แล้วให้โอนกันได้" หมายความว่า ที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ก็สามารถโอนที่ดินให้แก่ผู้อื่นทางทะเบียนได้ โดยจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๗๑ แห่งประมวลกฎหมายที่ดินได้ ดังนั้น ที่ดิน ส.ค.๑ ซึ่งยังมิได้รับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ก็จะทำการโอนทางทะเบียนไม่ได้ 
               ๒.๒มาตรา ๙ ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร บัญญัติว่า "เว้นแต่จะมีบทบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ถ้าจะต้องตีราคาทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดเป็นเงิน ให้ถือราคาอันพึงมีในวันที่ได้รับทรัพย์สินหรือประโยชน์นั้น" 
               ๒.๓มาตรา ๔๙ ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร บัญญัติไว้ว่า "ในกรณีที่เป็นการโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในอสังหาริมทรัพย์โดยมีหรือไม่มีค่าตอบแทน ไม่ว่าราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดของอสังหาริมทรัพย์นั้นจะเป็นอย่างไรก็ตาม ให้เจ้าพนักงานประเมินกำหนดราคาขายอสังหาริมทรัพย์นั้น โดยถือตามราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งเป็นราคาที่ใช้อยู่ในวันที่มีการโอนนั้น" 
               ๒.๔ข้อ ๔(๑) และข้อ ๕ ของคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป. ๑๐๐/๒๕๔๓ เรื่อง การเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและอากรแสตมป์ กรณีการขาย การโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในอสังหาริมทรัพย์ ลงวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓ 
               "ข้อ ๔ การขายอสังหาริมทรัพย์ กรณีที่มีการถือกรรมสิทธิ์รวม ผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามข้อ ๓ มีหน้าที่ต้องเสียภาษี ดังนี้ 
               (๑) กรณีการถือกรรมสิทธิ์รวมเกิดขึ้นเนื่องจากการได้รับมรดก การให้โดยเสน่หา การครอบครองปรปักษ์ หรือจากการที่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ให้บุคคลอื่นเข้าถือกรรมสิทธิ์รวมในภายหลัง ให้บุคคลแต่ละคนที่ถือกรรมสิทธิ์รวมเสียภาษีเงินได้ในฐานะบุคคลธรรมดา โดยแยกเงินได้ตามส่วนของแต่ละคนที่มีส่วนอยู่ในอสังหาริมทรัพย์ที่ถือกรรมสิทธิ์รวม … 
               ข้อ ๕การคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากการขายอสังหาริมทรัพย์ ให้คำนวณจากราคาขายอสังหาริมทรัพย์ที่เจ้าพนักงานประเมินกำหนดขึ้นในกรณีโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในอสังหาริมทรัพย์โดยมีหรือไม่มีค่าตอบแทน ไม่ว่าราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดของอสังหาริมทรัพย์นั้นจะเป็นอย่างไรก็ตาม โดยถือตามราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งเป็นราคาที่ใช้อยู่ในวันที่มีการโอนนั้น ตามมาตรา ๔๙ ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร"จากหลักกฎหมายข้างต้นพิจารณาได้ว่า กรณีตามมาตรา ๔๙ ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร และคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ป. ๑๐๐/๒๕๔๓ฯ ลงวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓ เป็นกรณีอสังหาริมทรัพย์ที่มีหลักฐานทางทะเบียน และได้มีการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน ประกอบกับไม่ปรากฏหลักฐานว่า ที่ดิน ส.ค.๑ ดังกล่าวได้รับคำรับรองจากนายอำเภอว่าได้ทำประโยชน์แล้ว และมีการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน หากได้ขายที่ดินดังกล่าวโดยการส่งมอบการครอบครอง จึงไม่อาจถือราคาขายอสังหาริมทรัพย์ตามราคาประเมินทุนทรัพย์ ดังนั้น จึงต้องคำนวณราคาขายตามราคาหรือค่าอันพึงมีในวันที่ได้รับทรัพย์สินนั้น ตามมาตรา ๙ ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร
เลขตู้: 78/39719
© Copyright. KKNACCOUNTING.COM All Rights Reserved.